Üyelik Girişi
Kategoriler
Videolar
Site Haritası
Takvim
Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi4
Bugün Toplam129
Toplam Ziyaret407893

Murat Kaymak

Paydos

Cumhuriyet 24.11.2001

ALİ SİRMEN

'Paydos'

Cevat Fehmi Başkut , uzun yıllar Cumhuriyet'te yazıişleri müdürlüğü (o zamanlar genel yayın müdürlüğü kurumu yoktu) de yapmış olan değerli bir gazeteciydi. Ama sanırım kültür tarihimize daha çok oyun yazarı kimliğiyle geçmiştir.

Cumhuriyet'in kırılma noktasını yakalayan piyesleriyle toplumsal sorunlarımızı, halka hoş gelen duru bir dille ve komedi türü içinde verirdi.

Cevat Fehmi Bey 1950'li yıllarda yazdığı ''Paydos'' ile rekorlar kırmış, Türk tiyatro tarihinde ilk kez bir oyun 1000 kezden fazla oynamıştı.

İlk sahneye konuşunda, bugün artık olmayan Tepebaşı Komedi Tiyatrosu'nda oyunu, öğretmen olan annemle izlediğimde çocuktum.

Öykü, öğretmenin toplumdaki seçkin yerini kaybettiği dönemde, kendini öğrencilerine adamış bir eğitim neferini anlatır.

Hamervahlar, köşe dönücüler, gericiler, sindikleri yerlerden çıkmaya, spekülasyonla, rantla, vurgunla elde ettikleri kazançlarıyla toplumun üst basamaklarına doğru tırmanmaya başlamış ve edindikleriyle görgüsüzce övünürlerken bunların iftirasına uğrayıp meslekten ayrılma durumunda kalan öğretmen bakkallık yapmaktadır.

Son sahnede, gece inmeye başlarken boşalan dükkânında bakkal, hâlâ içinden bir türlü atamadığı öğretmenlik tutkusuyla, çocuklarına hayali bir ders verir ve ''Paydos çocuklar, paydos'' sözleri üzerine perde iner.

Oyun bittiğinde dolu salonda herkes gözyaşları içindeydi ve çılgınca alkışlıyordu. Bir öğretmenin yaşam savaşı dolayısıyla, bakkallık yapması o zaman için korkunç bir toplumsal dramdı.

****

Böyle şeyler bugün umuru adiyeden oldu.

Geçen gün Cihangir'den bindiğim taksinin şoförüyle sohbet ediyorduk. Aslında öğretmen olduğunu, akşamları taksicilik yaptığını söyledi.

Sonra da yakındı:

- Ne kitap alabiliyorum ne gazete; tiyatroya falan gitmek olanağım yok.

Aklımdan geçenleri okumuş gibi ekledi:

- Çok üzülüyorum; öğrenimin kalitesi de düşüyor, öğrencilerime yeterince yararlı olamadığımı sanıyorum.

Tekil bir olay değildi söz konusu olan, okul saatlerinden sonra taksicilik, semt pazarlarında sebze meyve, çorap satmak artık öğretmenlerin zorunlu olarak yaptıkları ikinci iş.

Öğretmenin durumu, dershanelerin ve araç gereçlerin yetersizliği, çağdaş eğitime olanak sağlamıyor, eğitimde kalite sürekli düşüyor.

Ben 1949, 50, 51 yıllarında, tarih, coğrafya derslerinin her birimizin sıralarına konan teksir edilmiş sorularla yapıldığını, kitaplarımıza ve başvuru kitaplarına bakarak konuları, ilkokul 3, 4 ve 5. sınıf düzeyinin üzerinde hazırladığımızı anımsıyorum.

Bugün üniversitede bile bulamadığımız araştırmacı bir yöntemle yetiştirildik.

Hem olanaklar vardı, hem de Necdet Kut ve Eşref Bey gibi kendini işe adamış müstesna öğretmenlerimiz.

Onlar o zaman da çok para kazanmazlardı, ama mesai saatleri dışında şoförlük yapmak zorunda da kalmazlardı.

****

Atatürk, Cumhuriyet'te her şeyden önce eğitimin geldiğinin bilincinde büyük bir eğitim seferberliğini başlatmıştı.

Bugünkü Cumhuriyet Devleti ise Osmanlı'nın son döneminin de gerisine düşmüştür.

İttihat Terakki Dönemi'nin rakamlarına bakalım: 1908 yılında eğitim bütçesi 200 bin lira, bu rakam 1909'da 660, 1910'da 940 bine, savaşın ilk yılı 1914'te ise 1.237.000 liraya çıkmıştır. Bu rakamların ne ifade ettiğini anlamak için, 1910 yılında tarım ve sanayiye ayrılan payın 373 bin lira olduğunu belirteyim.

Savaş sürerken büyük asker ihtiyacına karşın silah altına çağrılma yaşında olan öğretmenler, askerlik görevinden muaf tutulmuşlardır. Halk eğitimi büyük bir coşkuyla yürütülmüştür.

Halifeyi Ruyi Zemin sıfatını da taşıyan Osmanlı padişahları ve onların sadrazamları, imparatorluğun çok güç geçen son dönemlerinde, laik okullar açıyorlardı.

Onlar bizi, Cumhuriyet'e ulaştırdılar.

Laik Cumhuriyet'in son 55 yılında ise cumhurbaşkanları ve başbakanlar, imam hatip okulları açtılar.

Onlar da bizi bugünlere getirdiler.

Şimdi kimsede, kalkıp Öğretmenler Günü'nü kutlayacak yüz kaldı mı?

Evet, ''Paydos çocuklar, paydos!..''


Yorumlar - Yorum Yaz


Hava Durumu
Anlık
Yarın
8° 3°
Saat