Murat Kaymak

Üyelik Girişi
Kategoriler
Videolar
Site Haritası
Takvim
Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi3
Bugün Toplam39
Toplam Ziyaret393887

Orhan Bursalı/Depremi Bilmek

İTÜ\'den Cenk Yaltırak\'ın araştırmasına göre, 1999 büyük Kocaeli depreminden bu yana, ülkemizdeki Marmara depremi üzerine 162 uluslararası bilimsel makale yayımlandı! Bu büyük bir sayı! Büyük depremden sonra araştırmaların çığ gibi büyüdüğünü gösteriyor! Bilim insanlarımız iyi çalışıyor! Bir kıyaslama için: Deprem öncesi, yani 1979-1999 arası, 20 yıl içinde Marmara- istanbul depremi üzerine yayımlanan bilimsel çalışmaların sayısı sadece 28 idi! Bu araştırma makalelerinden 12\'si yerli, 9\'u ortak, 4\'ü yabancı bilim insanlarınca yayımlanmış! Makale yazarlarından 37\'si Türk, 21 \'i yabancı! Deprem sonrasındaki döküm ise şöyle: 1998/99-2009 arasında yayımlanan 163 bilimsel makalenin 93\'ünün liderliğini bizim bilimciler yapmış. 70 makale ise 60 yabancı bilim insanının liderliğinde yayımlanmış.


Aslında bu doğal bir durum, istanbul ve Marmara topun ağzına gelince herkes kolları sıvadı! Deprem nerede olabilir, istanbul\'u ne kadar etkiler, hangi faylar tehlikeli, geçmişte hangi depremler Marmara\'yı etkiledi, faylar kırıldı mı, ne kadarı kırıldı, faylar nereden geçiyor, depremin büyüklüğü ne olacak vb?..


Bütün bu ve benzer sorular yanıt bekliyor çünkü! Bir yandan da senaryolar ve hazırlıklar! ••* Bu bilgiyi niye verdim? Hem bilim insanlarımızın çalışkanlıklarını vurgulamak hem de önceki gün medyaya "bomba gibi düşen", depremi 4 gün önceden bilebileceğimize ilişkin haberi ele almak için..
Pazar günü gazetelerin ilk sayfalarına, bizim gazetenin manşetine de "Deprem dört gün önceden bilinecek" haberi taşındı. Haberi Anadolu Ajansı geçmiş, kaynağı istanbul Üniversitesi\'nden Doç. Dr. Oğuz Gündoğdu.
Diyor ki Günoğdu: "Fay hattındaki hareketlerle, toprak, su ve havadaki hareketleri sürekli izleyerek, bölgenin deprem haritasını oluşturan sistem, depremi 4 gün önceden haber veriyor." Çok iddialı söz! Olayın ayrıntılarına baktığınızda, bu sistem yeni değil, üzerinde 10 yıldır çalışılıyor ve sistemi kuranlar da İTÜ elektrik ve elektronik bölümlerinden genç bilim insanları, başlarında da Berk Üstündağ var.


Bu arkadaşlar büyük bir çaba içinde bir sistem geliştirmeye çalışıyor. Yerin manyetik alanıyla ilgili, çeşitli katmanlardan veriler topuyor ve bunları anlamlandırmaya çalışıyor. Bu "anlamlandırma" çabaları içinde, topladıkları verileri sonradan değerlendirdiklerinde, bazı depremlerin önceden kaydedilebildiğine ilişkin birkaç veri yakalamışlar. Ancak Marmara bölgesinde 10 yıl içinde yüzlerce deprem oldu... Anlamlı bir istatistiki bilgiye dayanarak ortaya koyabildikleri bir bilimsel çalışma yok.


Yakaladıkları tamamen raslantısal da olabilir! Bu arkadaşlar 10 yıldır üzerinde çalışıyorlar sistemin ancak bugüne kadar tek bir uluslararası hakemli dergilerde bilimsel makale yayımlayabilmiş değiller! Yukarıda bahsettiğim, 1999\'dan sonra yayımlanmış Marmara depremi üzerine bilimsel makalelerin hiçbirinde bu arkadaşların isimleri yok. istanbul Üniversitesi\'nden Oğuz Gündoğdu adı ise, iki makalede, birinci yazar olmayan yazarlar arasında geçiyor. Sanırım, bu konuyla ilgili değil.


Televizyonlarda, basında en çok adı geçen profesör unvanlı pek çok kişinin de, bilimsel bir çalışmaya imza atmadıklarını görüyorsunuz! Ama en çok onlar konuşuyor! Lak lak lak! ••• Yıllardır üzerinde çalışılan bir konudur, depremi önceden kestirebilmek! Amerikalılar, Japonlar, Çinliler başta olmak üzere, yüzlerce bilim insanı bu konuda çalışıyor.


Peki önceden bu kestirme Türkiye\'de olamaz mı? Tabii ki olabilir! Ama burda söz konusu "sistemi", depremi 4 gün önceden haber veriyor diye açıklamak, zırvalıktır ve bilimsel değildir! Henüz, sistem, fiziksel bir gözlem ve sistematiğe dayanmıyor!..


Diyorlar ki, "her bölgenin kendi özelliklerini dikkate alan bir standart ölçüm geliştirdik, bütün bölgeleri bu standartlar açısından dikkate alan bir algoritma geliştirdik ve bu çalışıyor"..


Ancak bu algoritmanın ne olduğuna ilişkin bugüne kadar tek bir bilimsel makale de yayımlanmamış, ne olduğunu da bilen yok.
Erken horozluğa soyunmak, bilimsel olarak yanlış ve etik de değil! Şüphesiz ki sistemin üzerinde çalışmanıza kimse karşı çıkmıyor ve engel olmuyor! Ama somut bilgilerle bilim dünyasının karşısına çıkabileceğiniz güne, anladığımız kadarıyla daha çok zaman var..


Eğer tabii, sistem gerçekten çalışırsa! obursali@cumhuriyet.com.tr

Hava Durumu
Anlık
Yarın
18° 28° 12°
Saat